Voortekenen epilepsie bij je hond: zo herken je de signalen
Je hond gedraagt zich plotseling anders. Hij is onrustig, zoekt voortdurend je aandacht of trekt zich juist terug. Misschien kijkt hij vreemd uit zijn ogen of reageert hij anders dan normaal. Dit kunnen voortekenen zijn van een epileptische aanval. Maar hoe herken je epilepsie bij je hond en wanneer moet je je zorgen maken?
In dit artikel lees je welke voortekenen kunnen wijzen op epilepsie, hoe je een aanval herkent en wat je kunt doen om je hond veilig te helpen.
Heeft je hond op dit moment een epileptische aanval? Houd bij hoelang de aanval duurt en zorg dat je hond zich niet kan verwonden. Bel direct een dierenarts als de aanval aanhoudt, vijf minuten dreigt te duren of als meerdere aanvallen kort na elkaar optreden. Wacht niet tot vijf minuten voorbij zijn om hulp te regelen.
Wat zijn de voortekenen van epilepsie bij een hond?
Een epileptische aanval ontstaat door een tijdelijke verstoring van de elektrische activiteit in de hersenen. Sommige honden laten vooraf veranderingen in hun gedrag zien. Deze voortekenen kunnen subtiel zijn en worden daardoor niet altijd direct herkend.
De volgende zes signalen kunnen voorkomen voordat een hond een epileptische aanval krijgt.
1. Je hond is plotseling onrustig
Een hond die normaal rustig ligt, kan ineens gaan ijsberen, steeds opstaan of geen fijne plek kunnen vinden. Soms lijkt hij gespannen of nerveus, zonder dat daar een duidelijke aanleiding voor is.
2. Je hond is aanhankelijker dan normaal
Sommige honden zoeken vlak voor een aanval opvallend veel contact met hun eigenaar. Ze blijven dicht in de buurt, lopen voortdurend achter je aan of vragen meer aandacht dan gebruikelijk.
3. Je hond trekt zich terug of verstopt zich
Het tegenovergestelde kan ook gebeuren. Je hond zoekt juist een rustige plek op, trekt zich terug in een andere kamer of kruipt ergens onder. Vooral wanneer dit gedrag ongebruikelijk is, kan het opvallen.
4. Je hond kijkt vreemd uit zijn ogen
Een starende of afwezige blik kan soms onderdeel zijn van een epileptische aanval. Je hond lijkt bijvoorbeeld even niet goed te reageren op zijn omgeving. Dit kan ook wijzen op een focale aanval die al begonnen is, in plaats van een voorteken.
5. Je hond vertoont angstig gedrag
Een hond kan plotseling onzeker of angstig overkomen. Hij kan bijvoorbeeld gaan trillen, schrikachtig reageren of onverklaarbaar nerveus worden.
6. Je hond kwijlt meer dan normaal
Overmatig speekselen of kwijlen kan voorkomen rondom een epileptische aanval. Ook dit verschijnsel kan onderdeel zijn van de aanval zelf.
Belangrijk om te weten: deze signalen betekenen niet automatisch dat je hond epilepsie heeft. Ook krijgen sommige honden een aanval zonder herkenbare voortekenen. Verderop lees je welke andere oorzaken er kunnen zijn.
Hoe lang van tevoren kun je een epileptische aanval zien aankomen?
Dat verschilt per hond. Bij sommige honden zijn al uren of zelfs langer vóór een aanval gedragsveranderingen merkbaar. Andere honden vertonen pas vlak voor de aanval opvallend gedrag, terwijl bij weer andere honden geen duidelijke waarschuwing zichtbaar is.
Dierenartsen onderscheiden verschillende fasen rondom een epileptische aanval:
- De prodromale fase: een mogelijke voorfase waarin je hond bijvoorbeeld onrustiger, angstiger of aanhankelijker is dan normaal. Deze fase kan uren of langer duren.
- De aura: verschijnselen die samenhangen met het begin van de epileptische aanval. Bij honden is het lastig om een aura met zekerheid vast te stellen, omdat ze niet kunnen vertellen wat ze ervaren.
- De ictale fase: de epileptische aanval zelf, waarbij bijvoorbeeld spierschokken, verstijven of veranderingen in bewustzijn kunnen optreden.
- De postictale fase: de herstelfase na de aanval, waarin je hond tijdelijk verward, vermoeid of onrustig kan zijn.
Heeft je hond vaker aanvallen? Met een epilepsiedagboek ontdek je misschien een terugkerend patroon. Een aanval precies voorspellen kun je helaas niet.
Hoe herken je een epileptische aanval bij je hond?
Veel mensen denken bij epilepsie direct aan een hond die op zijn zij valt en hevig begint te schokken. Dat kan inderdaad gebeuren, maar niet iedere epileptische aanval ziet er hetzelfde uit.
Een gegeneraliseerde epileptische aanval
Bij een gegeneraliseerde aanval zijn beide hersenhelften betrokken. Je hond kan dan:
- Plotseling omvallen en het bewustzijn verliezen.
- Verstijven of ongecontroleerde schokkende bewegingen maken.
- Met zijn poten trappelende bewegingen maken.
- Overmatig kwijlen of schuim rond de bek krijgen.
- Ongewild urine of ontlasting verliezen.
Een dergelijke aanval duurt vaak enkele seconden tot enkele minuten. Voor jou als baasje is dat flink schrikken, zeker als het de eerste keer is.
Een focale epileptische aanval
Bij een focale aanval begint de epileptische activiteit in een bepaald deel van de hersenen. De verschijnselen kunnen daardoor veel subtieler zijn.
Je hond kan bijvoorbeeld herhaaldelijk met een deel van zijn gezicht trekken, ongebruikelijke bewegingen maken, plotseling vreemd gedrag vertonen of verminderd reageren. Het bewustzijn hoeft daarbij niet volledig verloren te gaan.
Een focale aanval kan soms overgaan in een gegeneraliseerde aanval.
Wat gebeurt er na een epileptische aanval?
Na een aanval is je hond niet altijd direct weer zichzelf. Hij kan tijdelijk gedesoriënteerd zijn, onrustig rondlopen, veel slapen of juist extra aandacht zoeken. Sommige honden hebben tijdelijk moeite met zien of bewegen.
Deze herstelfase kan enkele minuten tot uren duren en soms langer. Geef je hond de ruimte om rustig bij te komen en houd hem goed in de gaten.
Wat moet je doen als je hond een epileptische aanval krijgt?
Een epileptische aanval kan er heftig uitzien. Toch is het belangrijk om zo rustig mogelijk te blijven en vooral te zorgen dat je hond zich niet verwondt.
Volg deze stappen:
- Houd de tijd bij. Kijk wanneer de aanval begint. De duur van de aanval is belangrijke informatie voor de dierenarts.
- Maak de omgeving veilig. Verwijder voorwerpen waaraan je hond zich kan bezeren en scherm gevaarlijke plekken, zoals trappen, af.
- Houd je hond niet vast. Probeer de schokkende bewegingen niet tegen te houden. Dit kan verwondingen veroorzaken.
- Blijf uit de buurt van zijn bek. Steek nooit je vingers of voorwerpen in de bek van je hond. Een hond kan zijn tong niet inslikken en kan tijdens een aanval onbedoeld bijten.
- Maak indien mogelijk een video. Als dit veilig kan, film dan een deel van de aanval. Beelden kunnen de dierenarts helpen bij het beoordelen van de verschijnselen.
- Geef je hond rust na de aanval. Zorg voor een veilige, rustige omgeving en houd toezicht terwijl hij herstelt.
Geef tijdens een aanval geen eten, drinken of medicijnen via de bek. Heeft je dierenarts eerder noodmedicatie voorgeschreven? Volg dan precies het afgesproken behandelplan.
Wanneer is een epileptische aanval bij een hond spoed?
Neem onmiddellijk contact op met een dierenarts wanneer:
- Een aanval vijf minuten of langer duurt, of niet snel stopt.
- Je hond meerdere aanvallen kort achter elkaar krijgt.
- Je hond tussendoor niet goed bij bewustzijn komt.
- Je hond ernstig gewond raakt of ademhalingsproblemen heeft.
Ook wanneer je hond voor het eerst een vermoedelijke epileptische aanval krijgt, is het belangrijk om direct telefonisch contact op te nemen met een dierenarts. Die kan beoordelen hoe snel onderzoek nodig is.
Heeft je hond een aanhoudende of herhaalde epileptische aanval? Neem direct telefonisch contact op met Dierenziekenhuis Eindhoven of de dienstdoende spoeddierenarts.
Kunnen de voortekenen ook een andere oorzaak hebben?
Ja. Niet iedere hond die trilt, kwijlt, onrustig is of vreemd gedrag vertoont, heeft epilepsie. Vergelijkbare verschijnselen kunnen bijvoorbeeld optreden bij vergiftigingen, stofwisselingsproblemen, flauwvallen of bepaalde bewegingsstoornissen. Ook pijn of angst, zoals vuurwerkangst, kan veranderingen in gedrag veroorzaken.
Daarom is het belangrijk om niet zelf de diagnose epilepsie te stellen. Vooral wanneer je hond voor het eerst een aanvalachtig verschijnsel heeft, is onderzoek door een dierenarts noodzakelijk.
Hoe onderzoekt de dierenarts epilepsie bij honden?
Wanneer je met je hond naar de dierenarts gaat vanwege een vermoedelijke epileptische aanval, begint het onderzoek meestal met vragen over wat er precies is gebeurd. De dierenarts wil bijvoorbeeld weten hoelang de aanval duurde, welke bewegingen je hond maakte, of hij aanspreekbaar was en hoe hij zich vóór en na de aanval gedroeg. Daarom zijn video's en aantekeningen van aanvallen zo waardevol.
Afhankelijk van de klachten en de leeftijd van je hond kan de dierenarts lichamelijk en neurologisch onderzoek uitvoeren en bijvoorbeeld bloedonderzoek adviseren. Soms is aanvullend onderzoek nodig om andere oorzaken uit te sluiten.
Is epilepsie bij honden te behandelen?
Bij honden met terugkerende epileptische aanvallen kan behandeling met medicijnen nodig zijn. Het doel is meestal om aanvallen minder vaak en minder ernstig te laten optreden en de kwaliteit van leven te verbeteren. Of medicatie nodig is, hangt onder andere af van het type aanval, de frequentie, de ernst en de mogelijke onderliggende oorzaak. Veel honden met epilepsie kunnen met passende begeleiding en behandeling een goede kwaliteit van leven behouden. Wel kunnen regelmatige controles en aanpassingen van de behandeling nodig zijn.
Houd de voortekenen en aanvallen bij in een epilepsiedagboek
Als je hond vaker epileptische aanvallen heeft, kan een epilepsiedagboek veel inzicht geven. Door iedere aanval te registreren, kun je patronen herkennen en de dierenarts helpen bij het beoordelen van het verloop.
Noteer bijvoorbeeld:
- De datum en het tijdstip van de aanval.
- Eventuele veranderingen in het gedrag vóór de aanval.
- Hoelang de aanval duurde.
- Welke verschijnselen je hebt gezien.
- Hoe je hond zich na de aanval gedroeg.
- Eventuele medicijnen en bijzonderheden.
Ook wanneer je twijfelt of een verschijnsel daadwerkelijk een epileptische aanval was, kan het nuttig zijn om dit te noteren.
Download het gratis epilepsiedagboek voor je hond
Houd eenvoudig bij wanneer je hond een aanval krijgt, welke voortekenen je opmerkt en hoe het herstel verloopt. Neem het ingevulde dagboek mee naar je dierenarts, zodat jullie de klachten samen kunnen bespreken.
Veelgestelde vragen over voortekenen van epilepsie bij honden
Kan een hond epilepsie krijgen tijdens het slapen?
Ja. Een epileptische aanval kan ook optreden wanneer je hond slaapt of rust. Niet iedere beweging tijdens het slapen is echter een aanval. Honden kunnen tijdens het dromen bijvoorbeeld met hun poten bewegen of geluidjes maken. Bij twijfel kan een video de dierenarts helpen om het verschil te beoordelen.
Kan een hond een epileptische aanval voelen aankomen?
Dat weten we niet zeker, want een hond kan niet vertellen wat hij voelt. Wel gedragen sommige honden zich vooraf anders, bijvoorbeeld onrustig of extra aanhankelijk.
Kan stress epilepsie bij honden uitlokken?
Bij sommige honden met epilepsie lijken stress, opwinding of veranderingen in het dagelijkse ritme samen te hangen met aanvallen. Dit verschilt per hond en betekent niet dat stress op zichzelf de oorzaak van epilepsie is. Het bijhouden van mogelijke omstandigheden rondom aanvallen kan helpen om patronen te bespreken met de dierenarts.
Kan een hond maar één epileptische aanval krijgen?
Ja. Een hond kan één epileptische aanval krijgen zonder dat er later opnieuw een aanval optreedt. Een enkele aanval betekent daarom niet automatisch dat sprake is van chronische epilepsie. Wel is het belangrijk om de oorzaak te laten beoordelen door een dierenarts.
Vermoed je epilepsie bij je hond? Laat de klachten beoordelen
Voortekenen van epilepsie zijn niet altijd makkelijk te herkennen en kunnen ook een andere oorzaak hebben. Merk je opvallende gedragsveranderingen op of heeft je hond een vermoedelijke epileptische aanval gehad? Neem dan contact op met een dierenarts. Met een goede beschrijving van de klachten, eventueel een video en een ingevuld epilepsiedagboek kan de dierenarts beter beoordelen welk onderzoek nodig is.
Maak je je zorgen over je hond? Neem contact op met Dierenziekenhuis Eindhoven om de klachten te bespreken of een afspraak te maken.
